على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

2398

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

باب ضرب ) : خورد و آشاميد . علس ( alas ) ا . ع . كنهء بزرگ . و نوعى از گندم صنعا كه در دانه در يك غلاف دارد . و گندم مكه . و عدس . و نوعى از مورچه . و نام شخصى . علسى ( alasiyy ) ا . ع . مردم و شتر استوار خلقت . و گياهى كه شكوفهء آن بسوسن ماند . علش ( alc ) ا . ع . سبكى . و آزمندى و حرص . علشط ( alaccat ) ا . ع . بدخو . علصة ( olsat ) ا . ع . مقدار كم و قليل . علض ( alz ) م . ع . علض الشيئ علضا ( از باب ضرب ) : جنبانيد آن چيز را تا بركند مانند ميخ . علط ( alt ) ا . ع . سياهى كه زنان جهة زينت بدان بر رخسار خود خط كشند . علط ( alt ) م . ع . علط الناقة علطا ( از باب نصر و ضرب ) : داغ كرد بر گردن آن ماده شتر . و علط فلانا بشر : ببدى ياد كرد فلان را . و علط فلانا بشر : ببدى ياد كرد فلان را . و علطه به سهم : تير زد او را . علط ( olat ) ص . ع . بعير علط : شتر بىمهار . علط ( olot ) ص . ع . ناقة علط : ماده شتر بىمهار و بىگردن بند و يا بىنشان و داغ . ج : اعلاط . علط ( olot ) ا . ع . خر كوتاه بالا . و ماده شتر دراز بالا . علط ( olot ) ا . ع . ج . علاط . علطبيس ( altabis ) ا . ع . املس براق . علطة ( oltat ) ا . ع . گردن بند و حميل . و سياهى كه زنان جهة زينت بدان بر روى خود خطها كشند . علطسة ( altasat ) م . ع . علطس علطسة : دويد در بىراهه . علطميس ( altamis ) ا . ع . ماده شتر درشت اندام بلند قامت سر ستبر بىموى . و دختر پرگوشت نازك اندام نيكو قامت . و مرد بسيار خوار سخت او بارنده . علطوس ( eltavs ) ا . ع . ماده شتر برگزيدهء هوشيار . و مرد بلند بالا . علع ( ala ' ) ا . ع . كلمه‌اى كه بدان گوسپند و شتر را رانند . علعال ( al ' l ) ا . ع . چكاوك نر . و نام كوهى در شام . علعل ( al'al ) و ( ol'ol ) ا . ع . نره . و نرهء نرم . و استخوان كه مانند زبان بر شكم آيد و باصطلاح تشريح آن را عظم خنجرى گويند . و چكاوك نر . علعل ( al'al ) ا . ع . كلمه‌اى كه بدان گوسپند و شتر را رانند . عل عل ( al'al ) ا . ع . كلمه‌اى كه بدان بز را رانند . علعل ( al'alla ) ع . بمعنى لعل . مر . لعل . علعلان ( al'al n ) ا . ع . نام درختى كلان . علعول ( ol'ul ) ا . ع . بدى دائم و پيوسته . و اضطراب و بيقرارى و بىثباتى . و قتال و پيكار و جدال . علف ( alf ) م . ع . علفت الدابة علفا ( از باب ضرب ) : خوراك دادم آن ستور را . و علف فلان : بسيار نوشيد فلان . علف ( elf ) ا . ع . بسيار خورنده و نيك خورنده . علف ( elf ) و ( olf ) ا . ع . درختى در يمن كه برگش مانند برگ انگور و آن را خشك ساخته و بعوض سركه با گوشت پزند . علف ( olf ) و ( olof ) ع . ج . علوفة . علف ( alaf ) ا . ع . خورش ستور و جز آن . ج : علوفة و اعلاف و علاف . علف ( alaf ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - گياه . و هر گياه سبزى . و قصيل . و اسپست . و علف خشك : گياه خشك . و علف سبز : گياه تر و تازه . و ستور خوش علف : ستورى كه هر گياهى را بخورد . علف ( olof ) ع . ج : علوفة . علف ( ollaf ) ا . ع . بار طلح شبيه بباقلاى تازه كه شتر آن را خورد . علفة ( ollafat ) ا . ع . واحد علف يعنى يك بار طلح . علفتانى ( alfat niyy ) ص . ع . مرد گول و احمق كه بىپروا سخن گويد و خيال صواب و خطاى آن را نكند . علفخانه ( alaf - x ne ) ا . پ . دنيا و عالم كون و فساد . علف خوار ( alaf - x r ) ا . پ . چراگاه و علف زار . علف‌خوارگان ( alaf - x rag n ) پ . ج . علفخواره . علف‌خواره ( alaf - x re ) ا . پ . باصطلاح طبيعى : حيوانى كه از علف و ديگر مواد نباتى تغذيه مىكند چنان كه گويند : اسب حيوانى است علفخواره . ج : علف‌خوارگان . علف خور ( alaf - xor ) ا . پ . هر حيوانى كه بر آخور بسته شده و در آن خوراك كند مانند اسب و خر و استر . و شكم پرست و پرخور . علفدان ( alaf - d n ) ا . پ . انبار علف و كاه و غله . و معدهء علف‌خوارگان . علفزار ( alaf - z r ) ا . پ . چراگاه و مرغزار . و زمينى كه علف بسيار بود . علفصة ( alfasat ) ا . ع . درشتى و عنف در راى . و كار . و بستم واداشتن بر كار . و پيچيدگى در كشتى با كسى با آنكه از وى عاجز باشد . علفطة ( alfatat ) م . ع . علفطه علفطة : آميخت آن را و هو مقلوب عفلطة . علفناك ( alaf - n k ) ص . پ . چراگاه